Sankcje karne za naruszenie praw autorskich

Blog

Skontaktuj się z nami

06-06-2022
Photo representing the subject of the blog

Najpopularniejsze posty

Gotowe pomysły na biznes prosto do Twojej skrzynki

Wyślij

Naruszenie praw autorskich wiąże się nie tylko z powstaniem roszczeń o charakterze cywilnoprawnym, ale i możliwością pociągnięcia do odpowiedzialności karnej. Przepisy w tym zakresie są bardzo precyzyjne i przewidziano w nich konkretne sankcje. Z jakimi karami musi więc liczyć się osoba, która dopuszcza się naruszenia praw autorskich?

 

 

Informacje ogólne

 

Podstawę prawną odpowiedzialności karnej za naruszenie praw autorskich stanowią normy ujęte w art. 115-124 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Należy jednak dodać, że przepisy te mają charakter szczególny względem regulacji zawarty w Kodeksie karnym.

Jeżeli chodzi o poszczególne przestępstwo związane z naruszeniami praw autorskich, należy wskazać tutaj następujące czyny:

  • plagiat i inne naruszenia praw;
  • bezprawne rozpowszechnianie cudzych utworów;
  • bezprawne utrwalanie lub zwielokrotnianie;
  • obrót nielegalnymi kopiami;
  • urządzenia do usuwania zabezpieczeń;
  • utrudnianie kontroli korzystania.

Każdy z tych czynów stanowi przestępstwo w rozumieniu prawa karnego. Co więcej, w przepisach nie dokonano rozróżnień o charakterze ilościowym bądź wartościowym. Oznacza to, że z punktu widzenia prawa nie jest istotne, czy ktoś dokonał naruszenia o wartości 1 000 złotych 1 000 000 złotych.

 

 

Kary za poszczególne przestępstwa

 

Każde z przestępstw stypizowanych w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych obłożone jest sankcją karną. I tak, jeżeli chodzi o plagiat i inne naruszenia praw, to są one zagrożone grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.

 

Z kolei rozpowszechnianie cudzego utworu bez odpowiedniego uprawnienia wiąże się z grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2 (w razie działania z zamiarem nieumyślnym jest to grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku). Gdyby jednak sprawca popełnił ten czyn w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, podlegałby karze pozbawienia wolności do lat 3. Warto również zwrócić uwagę na art. 116 ust. 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w którym postanowiono, że jeżeli sprawca uczynił sobie z popełniania przestępstwa określonego w ust. 1 stałe źródło dochodu albo działalność przestępną, określoną w ust. 1, organizuje lub nią kieruje, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 5.

 

Utrwalanie lub zwielokrotnianie cudzego utworu bez uprawnienia zagrożone jest natomiast grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. W razie uczynienia sobie przez sprawcę z tego rodzaju przestępstwa stałego źródła dochodu albo działalności przestępnej karą jest pozbawienie wolności do lat 3.

 

Z kolei w art. 118 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych postanowiono, że kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przedmiot będący nośnikiem utworu, artystycznego wykonania, fonogramu, wideogramu rozpowszechnianego lub zwielokrotnionego bez uprawnienia albo wbrew jego warunkom nabywa lub pomaga w jego zbyciu albo przedmiot ten przyjmuje lub pomaga w jego ukryciu, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Jeśli zaś dopuszczanie się tego typu czynów stanowi stałe źródło dochodu albo działalność przestępną danej osoby, wówczas musi ona liczyć się z karą pozbawienia wolności od roku do lat 5. W razie gdy sprawca powinien i mógł przypuszczać, że przedmiot został uzyskany za pomocą czynu zabronionego, podlega on grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

 

Co ważne, penalizowane jest także wytwarzanie urządzeń lub komponentów do niedozwolonego usuwania lub obchodzenia skutecznych technicznych zabezpieczeń przed odtwarzaniem, przegrywaniem lub zwielokrotnianiem utworów lub przedmiotów praw pokrewnych albo dokonuje obrotu takimi urządzeniami lub ich komponentami, albo ich reklamowanie w celu sprzedaży lub najmu zagrożone jest grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3. Karane jest także przechowywanie lub wykorzystywanie takich urządzeń lub ich komponentów. W tym przypadku jest to grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

 

Karalne jest także uniemożliwianie lub utrudnianie prawa o kontroli korzystania z utworu. Otóż w art. 119 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych postanowiono, że kto uniemożliwia lub utrudnia wykonywanie prawa do kontroli korzystania z utworu, artystycznego wykonania, fonogramu lub wideogramu albo odmawia udzielenia informacji przewidzianych w art. 47 podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

 

Jak zatem widać, sankcje karne za naruszenie praw autorskich są naprawdę poważne. Wynika to z faktu, iż tego typu przestępstwa poważnie godzą nie tylko w działalność twórców, ale także obrót gospodarczy. Wiele rozwiązań informatycznych, na przykład systemy komputerowe i oprogramowanie, są bowiem utworami w rozumieniu prawa autorskiego, stąd też obejmuje je ochrona prawnokarna omówiona powyżej.